مرگ مغزی یا کما ؟
نوشته شده توسط رضا پورعلی در ۱۱ اسفند ۱۳۸۸ در دسته مغز و اعصاب
بهترین راه برای شناخت درست مرگ مغزی و تفاوت های آن با حالت هایی چون کما و زندگی نباتی آشنایی مختصر با ساختمان آن است.
مغز ما انسان ها از دو قسمت اصلی به نام قشر و ساقه مغز ساخته شده است. قشر مغز نیز از دو نیمکره راست و چپ تشکیل شده است. این بخش انجام فعالیت های ارادی چون تکلم، تفکر، شنیدن و دیدن و مهارت های حرکتی را بر عهده دارد. در حقیقت نیمکره های تکامل یافته مغز ما هستند که ما را از سایر پستانداران متمایز ساخته اند. علاوه بر این آگاهی و درک و هوشیاری ما نسبت به محیط پیرامون مان مستقیما وابسته به قشر مغز ماست. از سوی دیگر ساقه مغز مرکز فرماندهی فعالیت های غیر ارادی بدن ما به حساب می آید، فعالیت های مهم و حیاتی ای مثل کنترل دستگاه قلب و عروق و کنترل بسیاری از واکنش های غیر ارادی سایر دستگاه های بدن. حال بسته به آنکه عوامل محیطی و درونی کدام بخش مغز را هدف قرار می دهند، آسیب های گوناگونی رخ می دهد.
.
.
کما
سلول های بافت قشر مغز به شدت نسبت به کمبود اکسیژن حساس هستند، به همین دلیل هرگاه خون رسانی و به دنبال آن اکسیژن رسانی به این سلول ها متوقف شود به سرعت دچار آسیب های جدی و گاه غیر قابل برگشت می شوند. در این حالت فرد به سرعت هوشیاری خود را از دست می دهد و بسته به میزان آسیب قشر مخ واکنش های او به تحریکات محیطی نیز کاهش می بابد. با وجود این، احتمال بهبود اوضاع و بازگشت هوشیاری بیماری که به کما رفته همچنان وجود دارد.
علاوه بر این در صورت سالم بودن ساقه مغز، در اغلب موارد بیمار قادر است به تنفس غیر ارادی خود ادامه دهد ضربان قلبی منظمی نیز داشته باشد. هوشیاری بیماران کمایی بسته به میزان پاسخ آنها به محرک های گوناگون درجه بندی می شود.
مرگ مغزی
در مرگ مغزی خون رسانی به تمامی قسمت های مغز مختل می شود. این حالت ممکن است به دنبال ضربه های شدید و تورم و خون ریزی داخلی مغز، سکته های مغزی و یا مسمومیت های گوناگون رخ دهد. در افرادی که دچار مرگ مغزی شده اند به علت آسیب گسترده ساقه مغز عملا امکان تنفس خود به خودی وجود ندارد و در صورت جدا کردن فرد از دستگاه تهویه مکانیکی در فاصله کوتاهی قلب او نیز از کار خواهد افتاد.
به هر ترتیب با وجود استفاده از دستگاه تهویه مکانیکی، سایر اعضای بدن از جمله قلب، کبد و کلیه نیز نهایتا در کمتر از یک هفته از کار خواهند افتاد. در مرگ مغزی، هیچ موجی از مغز به ثبت نمی رسد و نوار مغزی فرد تنها حاوی یک خط صاف خواهد بود.
.
منبع: هفته نامه سلامت، شماره ۲۵۸
نوشته های مرتبط :
اشتراک رایگان مطالب سایت
